कृषिविज्ञाननगरी

गेल्या काही वर्षांत जागतिक वराह पालन (Pig Farming) आणि मांस उद्योगाला 'आफ्रिकन स्वाइन फिव्हर' (ASF) या प्राणघातक विषाणूमुळे अब्जावधी डॉलर्सचे नुकसान सोसावे लागले आहे. या साथीच्या रोगावर ९ ऑगस्ट २०२६ रोजी जागतिक जैवतंत्रज्ञान प्रयोगशाळांमधून अत्यंत दिलासादायक बातमी आली आहे. आंतरराष्ट्रीय विषाणू संशोधन संस्थेने या रोगावर ९५% पेक्षा जास्त प्रभावी असणारी पहिली जनुकीय दृष्ट्या सुधारित लस विकसित केली आहे. वियतनाम आणि फिलिपिन्ससारख्या आशियाई देशांमध्ये या लसीच्या अंतिम टप्प्यातील चाचण्या यशस्वी झाल्या असून, ९ ऑगस्ट रोजी जागतिक पशु आरोग्य संघटनेने (WOAH) या लसीच्या आपत्कालीन वितरणाला हिरवा कंदील दाखवला आहे. या प्राणघातक आजारामुळे दरवर्षी लाखो जनावरे दगावत असत, ज्याचा थेट फटका जागतिक अन्न पुरवठा साखळीवर होत होता. या नव्या लसीकरण मोहिमेमुळे जागतिक स्तरावर प्राण्यांमधील साथीच्या रोगांवर नियंत्रण मिळवणे शक्य होणार असून, लहान व मध्यम पशुपालकांचे आर्थिक स्थैर्य राखण्यास मोठी मदत होणार आहे. 🧑‍🌾 कृषिविज्ञाननगरी 📊 पुणे, मुंबई, नाशिकचे , भाजीपाला दर. रोजचे अपडेट्स थेट व्हॉट्सॲपवर मिळवण्यासाठ...

दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांमधील जागतिक भेसळ रोखण्यासाठी तसेच ग्राहकांना १००% शुद्ध उत्पादने देण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय बाजारात मोठी घोषणा करण्यात आली आहे. जगातील आघाडीचे दूध उत्पादक देश जसे की न्यूझीलंड आणि डेन्मार्क यांनी आपल्या संपूर्ण दुग्ध पुरवठा साखळीत 'ब्लॉकचेन तंत्रज्ञान' (Blockchain Tech) लागू केले आहे. या जागतिक प्रणाली अंतर्गत, गायीचे दूध काढल्यापासून ते प्रक्रिया केंद्र, पॅकेजिंग आणि थेट ग्राहकांच्या हातात दुधाचे पाकीट पोहोचेपर्यंतचा प्रत्येक टप्पा एका सुरक्षित डिजिटल लेजरमध्ये नोंदवला जातो. ग्राहक दुधाच्या बाटलीवरील बारकोड स्कॅन करून हे दूध कोणत्या गोठ्यातील आहे, ते कधी काढले गेले आणि त्याची गुणवत्ता चाचणी कधी झाली, याची संपूर्ण कुंडली एका सेकंदात पाहू शकतात. ९ ऑगस्ट रोजी जागतिक व्यापार संघटनेच्या बैठकीत या पारदर्शक पद्धतीचे कौतुक करण्यात आले असून, यामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दुग्धजन्य पदार्थांची निर्यात वाढण्यास मोठी मदत होणार आहे.   🧑‍🌾 कृषिविज्ञाननगरी 📊 पुणे, मुंबई, नाशिकचे , भाजीपाला दर. रोजचे अपडेट्स थेट व्हॉट्सॲपवर मिळवण्यासाठी  मोफत मिळवण्यासाठी खालील बटनव...

शेतीमध्ये पिकांच्या दरम्यान उगवणारे तण (Weeds) नष्ट करणे हे शेतकऱ्यांसाठी सर्वात मोठे डोकेदुखीचे काम असते. पारंपरिकरीत्या यासाठी धोकादायक रसायनांची (Herbicides) फवारणी केली जाते, जी माती आणि मानवी आरोग्याला हानी पोहोचवते. परंतु २०२६ मध्ये, रोबोटिक लेजर वीडिंग (Laser Weeding) तंत्रज्ञानाने या समस्येवर एक क्रांतिकारी आणि पर्यावरणपूरक तोडगा शोधून काढला आहे. या तंत्रज्ञानामध्ये हाय-रिझोल्यूशन कॅमेरे आणि कॉम्प्युटर व्हिजन AI चा वापर केला जातो, जे मुख्य पीक आणि तण यातील फरक एका सेकंदात ओळखतात. यानंतर, मशीनमधून निघणारी एक शक्तिशाली आणि अचूक लेजर बीम केवळ तण जाळून नष्ट करते, तर मुख्य पिकाला साधा ओरखडाही येत नाही. जागतिक कृषी अहवालानुसार, ही रोबोटिक प्रणाली एका तासात लाखो तण नष्ट करू शकते. यामुळे मजुरीचा खर्च तर वाचतोच, पण मातीमध्ये हानिकारक रसायने जाणे पूर्णपणे बंद होते. सेंद्रिय शेती (Organic Farming) करणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी हे तंत्रज्ञान वरदान ठरत आहे.   📊 रोजचे थेट बाजार भाव आणि शेती विषयक ताज्या घडामोडी मोफत मिळवण्यासाठी खालील बटनवर क्लिक करून आमचे व्हॉट्सॲप चॅनल नक्की फॉलो करा! 👇

भारतातील देशी गोवंशाच्या संवर्धनासाठी ९ ऑगस्ट २०२६ हा दिवस अत्यंत ऐतिहासिक ठरला आहे. महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध सिद्धगिरी भ्रूण प्रत्यारोपण केंद्रामध्ये (Embryo Transfer Center) प्रगत वैद्यकीय तंत्रज्ञानाचा वापर करून शुद्ध 'देवणी' (Deoni Breed) या देशी गोवंशाच्या जुळ्या वासरांचा यशस्वी जन्म झाला आहे. भ्रूण प्रत्यारोपण (IVF-ET) तंत्रज्ञानाद्वारे देशी गोवंशात जुळ्या वासरांचा जन्म होण्याची ही राज्यातील अत्यंत दुर्मिळ आणि यशस्वी घटना मानली जात आहे. देवणी हा प्रामुख्याने मराठवाडा आणि लगतच्या कर्नाटक भागात आढळणारा अत्यंत काटक आणि दुधाळ देशी गोवंश आहे. बदलत्या हवामानात टिकून राहण्याची क्षमता आणि उच्च रोगप्रतिकारक शक्ती यामुळे या गोवंशाचे महत्त्व खूप जास्त आहे. सिद्धगिरी केंद्रातील शास्त्रज्ञांनी ९ ऑगस्ट रोजी सांगितले की, या यशस्वी प्रयोगामुळे भविष्यात उत्तम दर्जाच्या देशी गाईंची संख्या कमी वेळात वाढवणे शक्य होणार आहे. यामुळे दुग्ध व्यवसायात गुंतलेल्या शेतकऱ्यांना मोठ्या प्रमाणावर उच्च वंशावळीच्या गाई उपलब्ध होतील, ज्यामुळे ग्रामीण भागातील दुग्ध उत्पादनात मोठी वाढ होऊन शेतकऱ्यांचे आर्थि...

वाढती लोकसंख्या आणि मर्यादित संसाधनांमुळे जगासमोर अन्नाची उपलब्धता टिकवून ठेवण्याचे मोठे आव्हान आहे. या आव्हानाचा सामना करण्यासाठी संयुक्त राष्ट्रांच्या अन्न आणि कृषी संघटनेने (FAO) 'ग्लोबल एग्रीइनो चॅलेंज २०२६' (Global AgriInno Challenge) ची सुरुवात केली आहे. या जागतिक स्पर्धेचा मुख्य उद्देश जगभरातील तरुण एग्रिटेक स्टार्टअप्स आणि इनोव्हेंटर्सना प्रोत्साहन देणे हा आहे, जे शेतीच्या समस्यांवर स्वस्त आणि डिजिटल उपाय शोधत आहेत. ऑगस्ट २०२६ च्या अपडेट्सनुसार, यंदाचा मुख्य फोकस लहान बेट देश आणि विकसनशील देशांमधील 'ब्लू आणि ग्रीन' फूड सिस्टम (किनारपट्टी आणि मैदानी शेती) मजबूत करण्यावर आहे. या स्पर्धेत निवडल्या गेलेल्या सर्वोत्कृष्ट आयडियाजला केवळ मोठी आर्थिक मदत (Funding) दिली जात नाही, तर त्यांना जागतिक कृषी तज्ज्ञांचे मार्गदर्शनही मिळत आहे. या जागतिक प्रयत्नातून असे नवनवीन शोध समोर येत आहेत, जे कमीत कमी कार्बन उत्सर्जनासह अधिक अन्नधान्य उत्पादन करण्यास सक्षम आहेत. 📊 रोजचे थेट बाजार भाव आणि शेती विषयक ताज्या घडामोडी मोफत मिळवण्यासाठी खालील बटनवर क्लिक करून आमचे व्हॉट्सॲप चॅन...

मातीमध्ये कार्बनचे प्रमाण जितके जास्त असेल, तितकी माती अधिक सुपीक आणि पीक उत्तम येते. पूर्वी मातीतील कार्बन तपासण्यासाठी नमुने प्रयोगशाळेत पाठवावे लागत असत, ज्यासाठी अनेक दिवस लागायचे. मात्र, आता ऑप्टिकल AI-स्पेक्ट्रोस्कोपी क्लाउड प्रोब्स तंत्रज्ञानाने ही संपूर्ण प्रक्रिया बदलून टाकली आहे. हे पोर्टेबल डिव्हाइस थेट शेतातील मातीत टाकून अवघ्या काही मिनिटांत सॉइल कार्बनचा (Soil Carbon Tracking) अचूक डेटा मिळवता येतो. या तंत्रज्ञानाचा सर्वात मोठा फायदा 'कार्बन फार्मिंग' (Carbon Farming) करणाऱ्या शेतकऱ्यांना होत आहे. जागतिक स्तरावर, जे शेतकरी पर्यावरणपूरक पद्धतींचा अवलंब करून आपल्या मातीत कार्बन साठवतात, त्यांना मोठ्या कंपन्या 'कार्बन क्रेडिट'च्या स्वरूपात पैसे देतात. या नवीन AI तंत्रज्ञानामुळे शेतकरी कोणत्याही त्रासाशिवाय आपल्या मातीतील कार्बन पातळी प्रमाणित करू शकतात आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत कार्बन क्रेडिट्स विकून अतिरिक्त कमाई करत आहेत. हे तंत्रज्ञान मातीचे आरोग्य सुधारण्यासोबतच शेतकऱ्यांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करत आहे. 📊 रोजचे थेट बाजार भाव आणि शेती विषयक ताज्या घडा...

  हवामान बदलामुळे जगातील अनेक भागांत दुष्काळ आणि अनियंत्रित कीटकांचा हल्ला ही एक सामान्य समस्या बनली आहे. यावर मात करण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय कृषी संशोधन संस्था ICRISAT ने आशिया आणि आफ्रिकेतील निम-शुष्क (कोरडवाहू) भागांसाठी ऐतिहासिक यश मिळवले आहे. संस्थेने दुष्काळ-प्रतिरोधक आणि कीड-प्रतिरोधक पिके विकसित करण्यासाठी क्रिस्पर (CRISPR) जीन-एडीटिंग तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याचे अधिकृत लायसन्स मिळवले आहे. पारंपरिक जीएम (GM) पिकांच्या उलट, जीन-एडीटिंगमध्ये वनस्पतीच्या स्वतःच्या डीएनए (DNA) मध्येच किरकोळ सुधारणा केल्या जातात, ज्यामुळे कोणत्याही बाहेरील जीवाचा जीन त्यात समाविष्ट होत नाही. या तंत्रज्ञानाद्वारे बाजरी, ज्वारी आणि हरभरा यांसारख्या पिकांचे असे वाण तयार केले जात आहेत जे अत्यंत उष्णतेत आणि कमी पाण्यातही बंपर उत्पादन देऊ शकतात. ऑगस्ट २०२६ मधील हा निर्णय जगातील अत्यंत गरीब आणि दुष्काळग्रस्त भागांत अन्नसुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी गेम-चेंजर ठरेल, असा विश्वास शास्त्रज्ञांनी व्यक्त केला आहे. 📊 रोजचे थेट बाजार भाव आणि शेती विषयक ताज्या घडामोडी मोफत मिळवण्यासाठी खालील बटनवर क्लिक करून आमच...

रासायनिक खतांच्या अतिवापरामुळे जगभरातील शेतजमीन नापीक होण्याच्या मार्गावर आहे. या गंभीर संकटाचा सामना करण्यासाठी कृषी शास्त्रज्ञांनी मोठे यश मिळवले आहे. मल्टी-न्यूट्रिएंट एफिशिएंसी बायो-फर्टिलायझर नावाचे एक नवीन जैविक तंत्रज्ञान जागतिक पातळीवर वेगाने लागू केले जात आहे. हे तंत्रज्ञान मातीतील नैसर्गिक सूक्ष्मजीवांना सक्रिय करून वनस्पतींना थेट नायट्रोजन, फॉस्फरस आणि पोटॅशियम यांसारखे आवश्यक घटक पुरवते. ९ ऑगस्ट २०२६ च्या ताज्या वैज्ञानिक अपडेट्सनुसार, या बायो-फर्टिलायझर तंत्रज्ञानाच्या वापरामुळे पारंपरिक रासायनिक खतांवरील (जसे की युरिया आणि डीएपी) अवलंबित्व ४०% पर्यंत कमी झाले आहे. हे केवळ मातीतील सेंद्रिय कार्बन वाढवत नाही, तर पिकांची रोगप्रतिकारक शक्ती देखील मजबूत करते. भारतातील प्रमुख कृषी विद्यापीठे आणि जागतिक संशोधन केंद्रांच्या संयुक्त प्रयत्नातून तयार झालेले हे तंत्रज्ञान पर्यावरणाला कोणतीही हानी न पोहोचवता पिकांचे उत्पादन १५ ते २० टक्क्यांपर्यंत वाढवू शकते. कमी खर्च आणि मातीची दीर्घकालीन सुपीकता टिकवून ठेवण्याच्या क्षमतेमुळे हे तंत्रज्ञान शाश्वत शेतीचे (Sustainable Agriculture) भव...

📍 विभाग १: पुणे कृषी उत्पन्न बाजार समिती (Market Yard, Pune) (दर प्रति क्विंटल आणि किरकोळ प्रति किलो स्वरूपात) 🧅 कांदा (Onion): ₹१,१०० ते ₹२,७०० (सरासरी ₹१,९०० प्रति क्विंटल / ₹१९ प्रति किलो)  🍅 टोमॅटो (Tomato): ₹१,५०० ते ₹३,०००० (सरासरी ₹२,२०० प्रति क्विंटल / ₹२२ प्रति किलो) 🌶️ हिरवी मिरची (Green Chilli): ₹२,०००० ते ₹४,०००० (सरासरी ₹३,०००० प्रति क्विंटल / ₹३० प्रति किलो)  🥔 बटाटा (Potato): ₹७०० ते ₹१,५०० (सरासरी ₹१,१०० प्रति क्विंटल / ₹११ प्रति किलो)  𫫝 ढोबळी मिरची (Capsicum): ₹१,०००० ते ₹२,५०० (सरासरी ₹१,७५० प्रति क्विंटल / ₹१७.५ प्रति किलो)  🍆 वांगी (Brinjal): ₹१,०००० ते ₹४,०००० (सरासरी ₹२,५०० प्रति क्विंटल / ₹२५ प्रति किलो)  🥦 कोबी (Cabbage): ₹१,०००० ते ₹१,६०० (सरासरी ₹१,३०० प्रति क्विंटल / ₹१३ प्रति किलो)  🥬 फ्लावर (Cauliflower): ₹१,०००० ते ₹२,०००० (सरासरी ₹१,५०० प्रति क्विंटल / ₹१५ प्रति किलो)  𫫛 मटार (Green Peas): ₹५,०००० ते ₹१०,०००० (सरासरी ₹७,५०० प्रति क्विंटल / ₹७५ प्रति किलो)  🥒 काकडी (Cucumber): ₹१,०००० ते ₹२,५०० (...