कृषिविज्ञाननगरी

रासायनिक खतांच्या अतिवापरामुळे जगभरातील शेतजमीन नापीक होण्याच्या मार्गावर आहे. या गंभीर संकटाचा सामना करण्यासाठी कृषी शास्त्रज्ञांनी मोठे यश मिळवले आहे. मल्टी-न्यूट्रिएंट एफिशिएंसी बायो-फर्टिलायझर नावाचे एक नवीन जैविक तंत्रज्ञान जागतिक पातळीवर वेगाने लागू केले जात आहे. हे तंत्रज्ञान मातीतील नैसर्गिक सूक्ष्मजीवांना सक्रिय करून वनस्पतींना थेट नायट्रोजन, फॉस्फरस आणि पोटॅशियम यांसारखे आवश्यक घटक पुरवते. ९ ऑगस्ट २०२६ च्या ताज्या वैज्ञानिक अपडेट्सनुसार, या बायो-फर्टिलायझर तंत्रज्ञानाच्या वापरामुळे पारंपरिक रासायनिक खतांवरील (जसे की युरिया आणि डीएपी) अवलंबित्व ४०% पर्यंत कमी झाले आहे. हे केवळ मातीतील सेंद्रिय कार्बन वाढवत नाही, तर पिकांची रोगप्रतिकारक शक्ती देखील मजबूत करते. भारतातील प्रमुख कृषी विद्यापीठे आणि जागतिक संशोधन केंद्रांच्या संयुक्त प्रयत्नातून तयार झालेले हे तंत्रज्ञान पर्यावरणाला कोणतीही हानी न पोहोचवता पिकांचे उत्पादन १५ ते २० टक्क्यांपर्यंत वाढवू शकते. कमी खर्च आणि मातीची दीर्घकालीन सुपीकता टिकवून ठेवण्याच्या क्षमतेमुळे हे तंत्रज्ञान शाश्वत शेतीचे (Sustainable Agriculture) भव...