कृषिविज्ञाननगरी

आफ्रिका खंडातील इथिओपिया या देशातून जागतिक अन्न आणि कृषी क्षेत्रासाठी अत्यंत आश्वासक बातमी समोर आली आहे. हवामान बदलाचा सर्वाधिक फटका बसणाऱ्या उप-सहारा भागात, तेथील स्थानिक शेतकऱ्यांनी पारंपारिक आणि खर्चिक डिझेल पंपांना पूर्णपणे फाटा दिला आहे. त्याऐवजी त्यांनी सौरऊर्जेवर चालणारे सिंचन पंप (Solar Irrigation Pumps) मोठ्या प्रमाणावर स्वीकारले आहेत. इथिओपियातील हा सिंचन पॅटर्न सध्या जागतिक स्तरावर चर्चेचा विषय ठरला आहे. वीज पुरवठ्याची मोठी टंचाई आणि डिझेलच्या गगनाला भिडलेल्या किमतींमुळे आफ्रिकेतील लाखो एकर सुपीक जमीन पाण्याअभावी पडीक राहत होती, परंतु सौर ऊर्जेने हे चित्र पूर्णपणे बदलून टाकले आहे. या तंत्रज्ञानामुळे शेतकऱ्यांचा इंधनावर होणारा हजारो डॉलर्सचा खर्च वाचला आहे. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, या सौर यंत्रणांना प्रगत ठिबक सिंचन (Drip Irrigation) पद्धतीशी जोडण्यात आले आहे, ज्यामुळे पाण्याचा अपव्यय टळतो आणि उपलब्ध पाण्याचा थेंब अन् थेंब पिकांच्या मुळाशी पोहोचवला जातो. या यशस्वी प्रयोगानंतर आता आफ्रिकेतील हजारो लहान शेतकरी वर्षातून केवळ एका पिकाऐवजी दोन ते तीन पिके घेऊ लागले आहेत, ज...