नवीन कृषी ड्रोन: ६०टक्के श्रम वाचवणारी नवीन सेवा सुरू

🛸 शेतीमध्ये मोठी ड्रोन क्रांती! आता कॅब बुक करण्याइतक्या सोप्या पद्धतीने मोबाईल ॲपवरून भाड्याने मिळताहेत स्वस्त ड्रोन, शेतकऱ्यांचे श्रम आणि पैसे दोन्ही वाचणार!

  समोर आलेल्या ताज्या जागतिक आणि भारतीय कृषी अहवालानुसार, देशाच्या ग्रामीण भागात "Uberisation of Drones" (ड्रोनचे उबेरायझेशन) हे नवीन बिझनेस मॉडेल कमालीचे यशस्वी ठरत आहे. आता सामान्य आणि अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना लाखो रुपयांचे महागडे ड्रोन खरेदी करण्याची अजिबात गरज उरलेली नाही, तर ते मोबाईल ॲपद्वारे अगदी स्वस्त दरात ड्रोन सेवा भाड्याने मागवून आपल्या शेतात फवारणी करत आहेत.

❓ नेमकी समस्या काय होती? 

• 👨‍🌾 पारंपरिक पद्धतीने पाठीवर पंप घेऊन शेतात कीटकनाशके किंवा द्रवरूप खतांची फवारणी करताना शेतकऱ्यांना प्रचंड शारीरिक कष्ट करावे लागत होते आणि आरोग्यालाही धोका निर्माण होत होता.
• 💸 बाजारात नवीन कृषी ड्रोन्स उपलब्ध तर झाले, परंतु त्यांची किंमत लाखो रुपयांमध्ये असल्याने सामान्य किंवा लहान शेतकऱ्यांच्या बजेटबाहेर ही गोष्ट होती.

💡 शास्त्रज्ञांनी आणि स्टार्टअप्सनी शोधलेला तोडगा/वैशिष्ट्ये 
या समस्येवर मात करण्यासाठी तंत्रज्ञान कंपन्यांनी "ऑन-डिमांड ड्रोन सर्व्हिस" (On-Demand Drone Service) हे मॉडेल बाजारात आणले आहे, ज्याची प्रमुख वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

• 🛸 'ओला-उबर' सारखे सोपे ॲप: शेतकऱ्यांनी आपल्या मोबाईल ॲपवर जाऊन तारीख आणि वेळ निश्चित केली की, ड्रोन पायलट थेट त्यांच्या शेतात येऊन फवारणी करून देतो.
• 💧 पाण्याची आणि औषधांची अफाट बचत: हे प्रगत ड्रोन्स पिकांच्या गरजेनुसार अत्यंत सूक्ष्म तुषार (Aerosol Mist) स्वरूपात फवारणी करतात, ज्यामुळे पारंपारिक पद्धतीच्या तुलनेत ९०% पाण्याची आणि ३०% कीटकनाशकांची बचत होते.
• ⏱️ अवाढव्य वेळेची बचत: ज्या शेतात फवारणी करण्यासाठी मजुरांना पूर्ण दिवस लागायचा, ते काम हे ड्रोन अवघ्या ७ ते १० मिनिटांत पूर्ण करतात.
• 📉 उत्पादन खर्चामध्ये मोठी घट: मजुरांची टंचाई आणि वाढती मजुरी यावर हा उत्तम तोडगा असून, यामुळे प्रति एकर फवारणीचा खर्च जवळपास ४०% ते ५०% ने कमी झाला आहे.

🚀 भविष्यावर काय परिणाम होणार? 

या "Uberisation of Drones" मॉडेलमुळे आगामी काळात भारतातील संपूर्ण कृषी क्षेत्राचे डिजिटल रूप पालटणार आहे. दुर्गम भागातील शेतकरी देखील आधुनिक 'प्रिसिजन फार्मिंग' (Precision Farming) कडे वळतील. यामुळे कीटकनाशकांच्या अतिवापरावर नियंत्रण येईल, ज्यामुळे मातीचे आरोग्य सुधारेल आणि ग्राहकांनाही रसायनमुक्त, सुरक्षित अन्नधान्य मिळेल. तसेच, ग्रामीण भागात हजारो तरुणांना 'ड्रोन पायलट' म्हणून रोजगाराच्या नवीन संधी उपलब्ध होतील. 🌍

News source:  Business Standard - Drones Expansion in Indian Agriculture